روشهای نوین و صحیح خاک ورزی به منظور استفاده بهینه از خاک، بعنوان مهمترین تامین کننده منابع غذایی، می تواند بهره وری لازم از تولیدات زراعی را افزایش دهد. با رواج تراكتور و ديگر ادوات خاك ورزي پیشرفته و پر قدرت، توانايي انجام خاك ورزي و بهم زدن خاك، افزايش يافته است. اين امر موجب تنزل ساختمان خاک و مقدار مواد آلی خاک می شود. شاید به نظر، این روش خاک ورزی جدید به نظر آید، ولی با توجه به تاریخچه کشاورزی امریکا" "Till planting نام اولیۀ خاک ورزی پشته ای بوده است که اولین بار در سال ۱۹۵۵ میلادی استفاده می شد و به دلیل منتشر نکردن این روش توسط کشاورزا ن، محققان آن زما ن خبری از این نوع خاک ورزی نداشتند. بعد ازجستجوی محققان، خاک ورزی به روش پشته ای در سال ۱۹۸۰ میلادی به سایر نقاط جهان منتشر شد.
همچنین، روش های خاک ورزی سنتی موجب تخریب کانال ها و مجاری ساخته شده توسط موجودات داخل خاک می شود. این امر با کاهش نفوذپذیری آب و هوا به عمق زیر ۱۵ سانتیمتری خاک، منجر به کاهش فعالیت میکرواورگانیسم های خاک شده و رشد و تنفس ریشۀ گیاه را با مشکل مواجه می کند. در روش خاک ورزی سنتی با زیر و رو کردن خاک سطحی، خاک نسبت به فرسایش آبی، سله بستن، باد بردگی مستعد می شود. روش خاک ورزی پشته ای درشروع بسیار سخت مورد قبول کشاورزان قرار گرفت، ولی هم اکنون به یک روش مناسب در کنار روش های خاک ورزی حفاظتی تبدیل شده است .
خاك ورزي پشته اي يك شيوه مديريتي پيوسته است. استفاده از آن به دلیل حفاظت و نگهداري اين روش از خاک و آب ضرورت دارد. مدیریت بقاياي گياهي عملكرد محصول را افزايش مي دهد. به طور كلي، اين مقدار برابر يا كمي بيشتر از روش بدون خاك ورزی است.
خاك ورزي پشته اي با خاك ورزي متداول متفاوت است، زیرا افزايش هزينه هاي ثابت در كارنده و پشته سازها )كولتيواتور) به طور کلی بوسيلة كاهش هزينه هاي سوخت، كارگر و کاهش دفعات استفاده از ماشین های خاك ورزي جبران مي شود. حتی در صورت اصلاح ادوات موجود، هزینه های کل به نصف نیز تقلیل می یابد.
عملکرد محصول بدست آمده به تناوب كشت و نوع خاك بستگي دارد. تحقيقات نشان مي دهد كه عملکرد محصول در سيستم خاك ورزي پشته اي در شرايط يكسان نسبت به سيستم خاك ورزي متداول بيشتر يا برابر است. در خاك هايي با توان زهكشي پايين نیز عمکرد محصول می تواند نسبت به شرايط آب و هوايي تغيير كند. ممکن است در زمان آزمایش میزان بارندگی تغییر کرده و موجب اختلال در نتایج بررسی و مقایسۀ این دو روش خاک ورزی شود .
روش کار:
تحقیقات نشان می دهد که این روش درخاک هایی با بافت نیمه سنگین با شیب های ملایم و در تناوب زراعی ذرت با سویا نتیجۀ بهتری را در بر دارد. دلیل استفاده از این تناوب زراعی اضافه شدن نیتروژن خاک بعد از کاشت سویا است. يك كولتيواتور اصلاح شده براي ساخت چند پشته رديفي عريض بكار مي رود .
اين پشته ها در امتداد با بقاياي گياهي بوده و در قسمت دست نخورده زمين تا زمان كاشت باقي مي ماند. بذركار از بالاي پشته ها بقاياي گياهي را تميز مي كند و رطوبت خاك را در بستر جديد بذر در اختيارش قرار مي دهد. هيچ عمليات خاك ورزي براي تهية بستر بذر انجام نمي شود، بقاياي گياهي فقط در قسمت هايي كه كود و علف كش استفاده مي شود، از بين مي رود و كولتيواتور ضمن از بین بردن علفهاي هرز داخل شيارها پشته مي سازد.
جهت كاشت دقيق بذر كارنده هاي پشته اي بايد سطح بالای پشته را كنار زده و كارنده را داخل شيار هدايت كنند. اين عمليات مي تواند با طراحي كارنده هاي مخصوص يا اصلاح كارنده هاي مرسوم تكميل شود. عمل پاك سازي بقاياي گياهي توسط ديسك يا شيار پاك كن صورت مي گيرد و گاهي بقاياي گياهي روي سطح زمين توسط تيغه گاوآهن جمعآوري مي شود. شيار پاك كن علف هاي هرز را از جا می كند و نواری را به عرض ۷ الي۱۴ اينچ ( ۵/۱۷سانتیمتر الی ۳۵ سانتیمتر) تميز مي سازد.
در اين نوع شيار پاك كن ها ممكن است گاوآهن دو تيغه اي شبيه برف روب يا بشقاب افقي باشد كه شبيه دستگاه جاروب بشقابی بكار رود. این دستگاه بايد طوري تنظيم شود كه شيار پاك كن ها و قسمت كارنده بر روي پشته ها حركت کند و در شیار ایجاد شده کاشت انجام دهد. سپس توسط چرخ هاي مورب و يا غلتك هايي كه به دنبال كارنده بسته شده است روی بذر ها پوشانده می شود.
عملیات کود دهی:
با اینکه میل به استفاده از کودهای شیمیایی در هر سیستمی وجود دارد، ولی در این روش (خاک ورزی و کاشت پشته ای) بیشتر به صورت تزریقی در داخل پشته ها و نزدیک منطقۀ رشد ریشه انجام می شود.
کود آمونیاک و فسفات و پتاس، بسته به نیاز گیاه و کمبود آن در خاک توسط دستگاه تزریق کود که پشت دستگاه کارنده حرکت می کند، به داخل پشته ها تزریق می شود.
كوددهي در خاك ورزي پشته اي به صورت های پخشي (تزریقی)، قبل از کاشت و هم زمان با کاشت يا تركيبي از اینها بکار برده می شود. استقرار كود مايع یا جامد معمولاً توسط ديسك يا علف بر غلتكي كه دنبالۀ آن تيغة كاردي دارد صورت مي گيرد. گاهی ممكن است كه در روش کود دهی هم زمان با کاشت، برای کاهش خسارت به بقایای گیاهی، كودهای نيتروژنه در داخل شيار ريخته شود و كولتيواتور روي آن را با خاک به پوشاند. بدليل از بين رفتن بقاياي گياهي، آمونياك را روی سطح مزرعه پخش نمی کنند.
براي مبارزه با علف هاي هرز در سيستم خاك ورزي پشته اي تركيبي از علف كش ها و مبارزة مكانيكي بكار مي رود. بدليل اينكه خاك ورزي بصورت كامل انجام نمي شود، از علفكش هاي شيميايي بیشتر استفاده می شود. این علف کش ها در دو حالت قبل از جوانه زدن و بعد از جوانه زدن گیاه استفاده مي شود. علفهاي هرز روي پشته ها توسط شاخه های کولتیواتور كنده مي شود. اگر علف هاي هرز در وسط رديفها توسط کولتیواتور تميز نشود، استفاده از علف كش هاي شيميايي مفيد خواهد بود.
كولتيواتورها (پشته سازها) بايد طوري طراحي شوند كه بتوانند بخوبي روي پشته ها را تميز كنند و توده هاي پرپشت بقاياي گياهي را كنار زنند، بطوريكه شکل پشته ای مورد نياز درآخرين مرحلة خاك ورزي بوجود بيايد .
درج نظر